Sygnalizator głosowy SG-Pgw3

Sygnalizator głosowy SG-Pgw3 przeznaczony jest do sygnalizowania pożaru przemiennie sygnałem akustycznym i sygnałem komunikatu słownego.

Produkty współpracujące:

Opis

UWAGA! Dokumenty do pobrania po zalogowaniu.

SYGNALIZATOR GŁOSOWY WEWNĘTRZNY SG-Pgw3 POSIADA DOKUMENTY WYDANE PRZEZ CNBOP-PIB:

  • CERTYFIKAT STAŁOŚCI WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWYCH 1438-CPR-0746
  • ŚWIADECTWO DOPUSZCZENIA NR 4234/2021

Przeznaczenie

Sygnalizator głosowy przeznaczony jest do sygnalizowania pożaru przemiennie sygnałem akustycznym i sygnałem komunikatu słownego (sekwencja zgodna z normą EN 54-3:2001+A1:2002+A2:2006). Sygnalizator SG-Pgw3 przeznaczony jest do instalacji w pomieszczeniach zamkniętych.

Opis konstrukcji

Sygnalizator posiada obudowę wykonaną z tworzywa niepalnego, w której znajdują się podzespoły elektroniczne. Obudowa składa się z trzech części: korpusu z zamontowanym głośnikiem, pokrywy z zamontowanym obwodem drukowanym, podstawy umożliwiającej montaż do ściany/sufitu lub bezpośrednio do puszki PIP-3AN.

W pokrywie znajdują się:

  • zaciski do podłączenia zasilania,
  • zaciski do podłączenia wyłącznika WSD-1,
  • złącze micro USB,
  • potencjometr służący do regulacji natężenia dźwięku,

Złącze zasilające posiada trzy wyprowadzenia oznaczone „+1”, „+2”, „GND”. Złącze USB umożliwia kopiowanie komunikatów z komputera PC do pamięci wewnętrznej sygnalizatora.

Sygnalizator głosowy SG-Pgw3 umożliwia odtwarzanie do 18 wzorów sygnału akustycznego lub brak sygnału akustycznego.

Opis konstrukcji

W przypadku, gdy zaistnieje potrzeba lokalnego wyłączenia sygnalizatora, użytkownik może wykorzystać wyłącznik sygnału dźwiękowego WSD-1. Sygnalizator ma blok przyłączeniowy służący do podłączenia wyłącznika. Po podłączeniu wyłącznika WSD-1, naciśnięcie klawisza powoduje wyłączenie sygnału dźwiękowego sygnalizatora. Stan ten jest aktywny tak długo jak długo na zaciskach sygnalizatora jest obecne napięcie zasilania. Dioda LED umieszczoną na klawiszu sygnalizuje stan aktywny wyłącznika.

UWAGA! Wyłącznik WSD-1 jest zasilany bezpośrednio z sygnalizatora (nie wymaga doprowadzenia zasilania zewnętrznego).

Otwieranie

W celu otwarcia sygnalizatora należy: trzymając podstawę dokonać obrotu kloszem sygnalizatora w lewo, następnie rozsunąć klosz i podstawę.

Zamykanie

W celu zamknięcia sygnalizatora należy dopasować do siebie znaczniki, następnie złożyć sygnalizator oraz dokonać obrotu w kierunku zaznaczonym strzałką (kolejność na rysunku).

kliknij, aby powiększyć

Zalecenia montażowe

Sygnalizator SG-Pgw3 powinien być włączany do instalacji SAP za pośrednictwem puszki połączeniowej o odporności ogniowej (zalecane PIP-3AN). Puszkę montuje się do podłoża/ściany, która również posiada wymaganą odporność ogniową. W przypadku, gdy ze względów estetycznych, montaż sygnalizatora bezpośrednio na puszcze PIP-3AN jest niemożliwy, dopuszczalny jest montaż sygnalizatora do podłoża nie posiadającego wymaganej odporności ogniowej. W takim przypadku puszka połączeniowa musi być zamontowana na podłożu o wymaganej odporności ogniowej (np. sytuacja, w której puszka PIP-3AN zamontowana jest do sufitu o odporności E90, sygnalizator SG-Pgw3 zamontowany jest na suficie podwieszanym).

Dane techniczne

Typ sygnalizatora głosowy
Napięcie zasilania 20-32,5 V DC
Pobór prądu w stanie spoczynku 0 mA
Pobór prądu w stanie alarmowania <220 mA*
Pobór mocy w stanie alarmowania <5,28 W*
Poziom dźwięku w odległości 1 m >90 dB*
Częstotliwość błysku nie dotyczy
Czas błysku nie dotyczy
Czas pomiędzy błyskami nie dotyczy
Kategoria obszaru pokrycia nie dotyczy
Typ środowiskowy typ A
Temperatura pracy -10°C ÷ +55°C
Stopień ochrony (kod IP) IP31C
Stopień ochrony (kod IK) nie dotyczy
Max. przekrój przewodu 2,5 mm²
Wymiary Ø 115×78 mm
Masa ~325 g

*dla Uz=24 V DC, syrena pożarowa, potencjometr ustawiony na maksimum

Dodatkowe

Sterowanie

Podłączenie napięcia zasilania na odpowiednie zaciski wyzwala generowanie sekwencji alarmowej zgodnie z zaprogramowaną funkcją.

kliknij, aby powiększyć

UWAGA! Podanie napięcia zasilania na: wejście +1 spowoduje odtworzenie komunikatu K1.mp3, wejście +2 spowoduje odtworzenie komunikatu K2.mp3, wejścia +1 oraz +2 spowoduje odtworzenie komunikatu K3.mp3.

Synchronizacja

Sygnalizator głosowy SG-Pgw3 umożliwia tworzenie sieci sygnalizatorów pracujących synchronicznie. Sygnalizatory znajdujące się w sieci nie wymagają adresowania – brak konieczności programowania sygnalizatorów w tryb master/slave. Istnieje również opcja automatycznego kopiowania komunikatów do wszystkich sygnalizatorów obecnych w sieci – funkcja przydatna w przypadku aktualizacji treści komunikatu. W celu realizacji synchronizacji pomiędzy urządzeniami należy je połączyć zgodnie z poniższym schematem.

UWAGA! Do prawidłowej pracy magistrali wymagane jest stosowanie rezystorów 120 Ω na jej końcach.
Maksymalna ilość sygnalizatorów pracująca w ramach jednej sieci nie może przekraczać 10 szt.
Maksymalna długość magistrali nie powinna przekraczać 200 m.

Fabrycznie wgrane komunikaty

Komunikat 1:
Uwaga! Uwaga! W budynku wykryto pożar, proszę zastosować się do instrukcji przeciwpożarowej.
Attention! Attention! Fire in the building, please follow fire safety instructions immediately.
Achtung! Achtung! Im Gebäude wurde Brand entdeckt, richten Sie sich bitte nach den Brandschutzmaßnahmen.

Komunikat 2:
Uwaga! Uwaga! Zagrożenie zostało zlikwidowane, odwołuje się alarm ewakuacyjny.
Attention! Attention! The fire risk has been eliminated, fire alarm has been cancelled.
Achtung! Achtung! Die Brandgefahr wurde beseitigt, der Evakuierungsalarm wird abgesagt.

Komunikat 3:
Uwaga! Uwaga! Z powodu zagrożenia pożarowego budynku, zaistniała potrzeba ewakuacji. Proszę o niezwłoczne opuszczenie budynku, najkrótszą z możliwych dróg.
Attention! Attention! There is fire risk in the building, evacuation is required. Please leave the building immediately by the shortest possible route.
Achtung! Achtung! Im Gebäude wurde Feuergefahr gemeldet und das Gebäude muss Evakuiert werden. Bitte verlassen Sie sofort das Gebäude über den nächstgelegenen Ausgang.

Programowanie

Do programowania zalecane jest wykorzystanie Kabla USB do sygnalizatorów.

Sygnalizator do prawidłowej pracy wymaga pliku konfiguracyjnego oraz plików *.mp3 z treściami komunikatów. W celu skopiowania plików z nagraniami należy odłączyć napięcie zasilania od zacisków sygnalizatora. Następnie należy podłączyć sygnalizator do portu USB komputera PC/laptopa za pomocą przewodu USB A/micro USB (wymagana funkcja transmisji danych). Po podłączeniu przewodu sygnalizator będzie widoczny w systemie operacyjnym jako urządzenie pamięci masowej. Następnie należy skopiować pliki z nagraniami dźwiękowymi do sygnalizatora.

Użytkownik powinien pamiętać o zachowaniu nomenklatury nazw plików z nazwami rozpoznawanymi przez sygnalizator, tzn. komunikat pierwszy „K1.mp3”, komunikat drugi „K2.mp3”, itd.

Kolejnym etapem jest modyfikacja pliku konfiguracyjnego. W pliku tym użytkownik wybiera numer syreny, jak również opcję autoaktualizacji. Użytkownik ma do wyboru 1 z 18 wzorów syreny lub brak syreny.

W przypadku utraty pliku konfiguracyjnego, plik dostępny jest do pobrania na stronie www.w2.com.pl (po zalogowaniu).

Wideo

W poniższym wideo:

  • najważniejsze cechy
  • sekwencja alarmowa (syrena pożarowa + fabryczny komunikat K1)
  • złącza i wyprowadzenia
  • współpraca z produktami W2

img
FAQ

Sygnalizator głosowy SG-Pgw3 / Poznaj najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi odnośnie tego produktu

Twoje pytania, nasze odpowiedzi: Niezależnie od tego, czy jesteś nowym użytkownikiem, czy stałym klientem, nasza baza odpowiedzi zawiera bogactwo informacji, które pomogą Ci lepiej zrozumieć nasze produkty. Odkryj odpowiedzi opracowane przez naszych ekspertów.

Gdzie można znaleźć opis dostępnych komunikatów głosowych?

Treść komunikatów głosowych jest opisana w Dokumentacji Techniczno-Ruchowej (DTR) oraz ulotce produktowej wyrobu. Dodatkowo treści komunikatów głosowych dla sygnalizatorów certyfikowanych są również zawarte w Świadectwie Dopuszczenia wydanym dla wyrobu przez CNBOP-PIB.

Gdzie można znaleźć opis dostępnych wzorów dźwięku (syren)?

Wzory dźwięku (syreny) są opisane w Dokumentacji Techniczno-Ruchowej (DTR) oraz ulotce produktowej wyrobu. Dodatkowo wzory dźwięku są również zawarte w Świadectwie Dopuszczenia wydanym dla wyrobu przez CNBOP-PIB.

Jaki wpływ ma przekrój przewodów na spadki napięć?

Im większy przekrój żył przewodu, tym niższa jego rezystancja, a co za tym idzie mniejsze spadki napięć. Przykładowo przewód HDGs 1x2x1,5 mm2 posiada rezystancję żył R = 12,1 Ω/km, podczas gdy przewód HTKSH 1x2x2,5 mm2 posiada rezystancję żył 7,41 Ω/km. W celu obliczenia spadku napięć należy wziąć pod uwagę długość linii oraz założyć współczynnik bezpieczeństwa związany z długością przewodu, który może zostać objęty pożarem (wzrost jego rezystancji).

Jaki wpływ ma tłumienność przegród na poziom sygnału alarmowego?

Przeszkody w postaci np. drzwi mają znaczący wpływ na poziom sygnału alarmowego. Dla tradycyjnych drzwi przyjmuje się tłumienność ok. 20 dB, a dla drzwi przeciwpożarowych nawet ok. 30 dB. W takim przypadku praktycznie niemożliwym jest zapewnienie wymaganego poziomu dźwięku w miejscach, gdzie sygnalizator znajduje się za więcej niż jednymi drzwiami.

Jaki jest wpływ temperatury na rezystancję żył?

Rezystancja przewodów zmienia się w funkcji temperatury. Zgodnie z krzywą ISO temperatura przewodu PH30, pracującego w warunkach pożaru wyniesie po 30 minutach 822°C, a jego rezystancja wzrośnie 4,5x! Temperatura przewodu PH90 po czasie 90 minut wyniesie ok. 955°C, a jego rezystancja wzrośnie prawie 5,3x! Należy to uwzględnić w trakcie projektowania instalacji oraz przyjąć odpowiednie współczynniki bezpieczeństwa. Rezystancja przewodu ma bowiem wpływ na spadki napięć, a co za tym idzie na to czy urządzenie zadziała w warunkach zagrożenia, czy też nie. Spadki napięć można zniwelować, zwiększając, przekrój żył.

Jak czytać i co oznacza kod IP?

Stopnie ochrony zapewnianej przez obudowy (kod IP) to pełna nazwa normy PN-EN 60529. Znaleźć można w niej klasyfikację stopni ochrony zapewnianych przez obudowy urządzeń elektrycznych o napięciu znamionowym do 72,5 kV.

Kod składa się z:

  • pierwszej cyfry charakterystycznej (przed wnikaniem obcych ciał stałych)
  • drugiej cyfry charakterystycznej (przed wnikaniem wody)
  • litery dodatkowej (przed dostępem do części niebezpiecznych)
  • litery uzupełniającej (informacje uzupełniające)

Przykładowo wg norm EN 54-3, EN 54-23 zewnętrzne sygnalizatory pożarowe (typu B) muszą zapewnić ochronę IP33C. Oznacza to, że obudowa zapewnia ochronę przed:

  • dostępem do części niebezpiecznych narzędziem (próbnik 2,5 mm)
  • ciałami obcymi o średnicy 2,5 mm i większej
  • natryskiwaniem wodą (pod dowolnym kątem do 60° od pionu)

Jak obliczyć potrzebną pojemność akumulatorów do zasilacza?

Wymaganą pojemność K [Ah] akumulatora/-ów można obliczyć ze wzoru:

K=1,25*(I1*t1+I2*t2)

Gdzie:

K – wymagana pojemność, w amperogodzinach (Ah)

t1 – czas podtrzymania, w godzinach (h)

t2 – czas alarmowania, w godzinach (h)

I1 – prąd całkowity, który pobiera instalacja systemu sygnalizacji pożarowej w przypadku uszkodzenia źródła energii, w amperach (A)

I2 – prąd całkowity, który pobiera instalacja systemu sygnalizacji pożarowej podczas alarmowania, w amperach (A)

Co oznacza kod IP21C oraz IP33C zamieszczany przy sygnalizatorach?

Dla sygnalizatorów typu A producent powinien zapewnić minimalny stopień ochrony na poziomie 21C (zgodnie z normą EN 60529:1991 Stopnie ochrony zapewniane przez obudowy (Kod IP) – norma ta precyzuje „…system klasyfikacji stopni ochrony, oznaczanych kodem, zapewnianej przez obudowy urządzeń elektrycznych o napięciu znamionowym nie większym niż 72,5 kV…”) co równoznaczne jest z faktem, iż samo urządzenie chronione jest przed dostępem ciał obcych o średnicy większej lub równej 12,5 mm oraz przed szkodliwymi skutkami wnikania do wnętrza obudowy urządzenia kapiącej wody. Dla samego użytkownika jest to zabezpieczenie przed dostępem palców rąk do części niebezpiecznych.

Sygnalizatory typu B natomiast powinny mieć zapewniony stopień ochrony na poziomie nie mniejszym niż 33C. Zgodnie z normą przywołaną powyżej oznacza to ochronę przed dostępem ciał obcych o średnicy większej lub równej 2,5 mm oraz przed szkodliwymi skutkami wnikania do wnętrza obudowy urządzenia wody natryskiwanej. Użytkownik chroniony jest przed dostępem do części niebezpiecznych, nawet w przypadku użycia narzędzia. Należy jednak w tym miejscu zaznaczyć, iż wyrób powinien mieć zapewnione odpowiednie środki, które ograniczają dostęp do jego wnętrza w celu usunięcia jego części lub całego urządzenia, a także zmiany trybu jego działania np. poprzez specjalne narzędzia (ang. special tool), kody, ukryte śruby, plomby.

Co oznacza kategoria sygnalizatora (typ A, typ B)?

W normie EN 54-23:2010 wprowadzony został podział na sygnalizatory typu A (do zastosowań wewnątrz) oraz typu B (do zastosowań na zewnątrz). Jest to istotne z punktu widzenia wymogów, które musi spełnić urządzenie. W skrócie urządzenia zaklasyfikowane jako typ B muszą przejść bardziej restrykcyjne badania, przykładowo muszą posiadać wyższy stopień ochrony IP oraz przechodzą dodatkowe testy, które nie są wymagane dla urządzeń typu A. Wszystko to sprawia, że mogą one być stosowane zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz budynków, gdzie np. możliwe jest wystąpienie długotrwałej wysokiej wilgotności powietrza lub/i narażenie na wysoką temperaturę.

Czy sygnalizatory pożarowe posiadają zabezpieczenie przed zmianą polaryzacji napięcia zasilającego?

Tak, sygnalizatory pożarowe posiadają zabezpieczenie przed zmianą polaryzacji napięcia zasilającego.

Czy można wyłączyć dźwięk w sygnalizatorach z członem akustycznym?

Tak, istnieje taka możliwość. W celu wyłączenia dźwięku, pozostawiając jednocześnie sygnał optyczny, należy stosować wyłącznik WSD-1.

Czy sygnalizatory pożarowe posiadają wbudowany zasilacz, czy należy zasilać je z centrali?

Sygnalizatory pożarowe nie posiadają wbudowanego zasilacza, konieczne jest zapewnienie zewnętrznego źródła zasilania. Do zacisków sygnalizatora powinno być doprowadzone napięcie zgodnie z dokumentacją producenta.

Czy pożarowy sygnał alarmowy może informować o innych zdarzeniach?

Sygnał alarmu pożarowego może być stosowany jedynie w przypadku, gdy pożądana reakcja odbiorcy jest zbieżna z sytuacją zagrożenia pożarowego. W innych przypadkach sygnał alarmu pożarowego nie powinien być stosowany, chyba że jest on rozgłaszany wraz z innymi informacjami.

Jakie są wymagania odnośnie wzoru sygnału alarmowego?

Sygnał alarmowy do celów informowania o zagrożeniu pożarowym powinien być taki sam we wszystkich częściach budynku.

Na terenie kampusu lub miejsca z wieloma budynkami wzór dźwięku alarmowego powinien być taki sam dla wszystkich budynków.

Sygnały z urządzeń alarmowych muszą się różnić od sygnałów eksploatacyjnych.

Jaki poziom dźwięku powinien zapewnić sygnalizator akustyczny?

Poziom dźwięku powinien być wystarczający, żeby akustyczny sygnał alarmowy był dobrze słyszalny ponad ogólnym poziomem hałasu (poziom dźwięków zakłócających). Dodatkowo poziom sygnału nie powinien przekraczać 118 dB(A) w żadnym miejscu, gdzie mogą przebywać ludzie.

Minimalny poziom dźwięku sygnału alarmowego powinien wynieść co najmniej 65 dB(A) lub 10 dB(A) ponad poziom dźwięków zakłócających trwających dłużej niż 30 s (w zależności od tego która wartość jest większa).

Jeśli sygnał alarmowy powinien obudzić śpiące osoby (strefy wypoczynku) to minimalny poziom dźwięku na wysokości uszu śpiących osób powinien wynieść co najmniej 75 dB(A).

Poziomy minimalne powinny być osiągnięte wszędzie tam, gdzie sygnał alarmowy powinien być słyszalny.

Jakiego kabla należy użyć do programowania sygnalizatorów głosowych?

Do programowania sygnalizatorów głosowych należy użyć kabla USB A/micro USB. Po podłączeniu kabla do komputera PC lub laptopa sygnalizator zostanie wykryty jako pamięć masowa.

Uwaga!

Użyty kabel powinien posiadać funkcję transmisji danych (niektóre kable mogą być użyte jedynie do ładowania). Odpowiedni kabel znajdziecie w naszej ofercie.

Jaka jest sekwencja pracy sygnalizatorów głosowych stosowanych w SSP?

Sygnalizatory głosowe muszą spełniać wymagania normy EN 54-3, w której zawarta jest sekwencja pracy:

Sygnał ostrzegawczy od 2 do 10 s

Cisza od 0,25 do 2s

Komunikat głosowy <30 s

Cisza od 0,25 do 2 s

Czy dla sygnalizatorów głosowych wymagany jest pomiar zrozumiałości mowy?

Sygnalizatory SG-Pgw3, SGO-Pgw, SGO-Pgz3 spełniają wymagania normy PN-EN 54-3:2003+A2:2007  Systemy sygnalizacji pożarowej — Część 3: Pożarowe urządzenia alarmowe — Sygnalizatory akustyczne ze zmianą 2, która określa wymagania dla sygnalizatorów akustycznych głosowych. Zakres badań przewidziany dla sygnalizatorów akustycznych głosowych zgodnie z ww. normą nie przewiduje pomiaru zrozumiałości mowy. Warto pamiętać, że sygnalizatory głosowe nie są zamiennikiem DSO, dla którego taki pomiar jest wymagany.

W związku z powyższym dla sygnalizatorów głosowych obowiązują wymagania, które są zawarte w normie PN-EN 54-3:2003+A2:2007. Podczas rozmieszczania sygnalizatorów można dodatkowo posiłkować się Specyfikacją Techniczną PKN-CEN/TS 54-14:2020-09 lub normą amerykańską NFPA 72: National Fire Alarm and Signaling Code. Głównym wymogiem pozostaje jednak zapewnienie wymaganego natężenia generowanego dźwięku.

Jaki jest maksymalny czas trwania odtwarzanych komunikatów w sygnalizatorach głosowych?

Komunikat może mieć maks. 30 sekund – wielkość plików z komunikatami sumarycznie nie może przekroczyć 2 MB.

Ile żył należy doprowadzić do sygnalizatora, aby wyzwolić jeden komunikat?

W celu wyzwolenia pojedynczego komunikatu do sygnalizatora głosowego wystarczy doprowadzić 2 żyły. Jeśli istnieje potrzeba synchronizacji kilku sygnalizatorów, należy połączyć układ zgodnie ze schematem dostępnym w opisie produktu.

Czy w sygnalizatorach głosowych można przypisać inną syrenę dla poszczególnych komunikatów?

Nie ma takiej możliwości. Wybór sygnału alarmowego jest dokonywany dla wszystkich komunikatów.

Kiedy wymagane jest stosowanie synchronizacji pomiędzy sygnalizatorami głosowymi?

Stosowanie synchronizacji wymagane jest przy nagłaśnianiu korytarzy, pomieszczeń, w których jednocześnie mogą pracować co najmniej dwa sygnalizatory. Przykładem takiej sytuacji może być nagłaśnianie korytarzy w hotelach. Sygnalizatory powinny być synchronizowane w ramach jednego piętra, natomiast pietra nie muszą być ze sobą synchronizowane. W przypadku braku synchronizacji sygnalizatorów, odtwarzany komunikat może być niezrozumiały, ze względu na różnice w czasie rozpoczęcia odtwarzania komunikatów przez sygnalizatory.

Czy istnieją standardowe komunikaty alarmu pożarowego?

Komunikaty alarmu pożarowego powinny być dostosowane do specyfiki obiektu, treść komunikatów jest uzależniona od sposobu zrealizowania systemu SSP w budynku. Treść komunikatu powinna ustalać osoba projektująca instalację SSP lub osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo pożarowe w danym budynku.

Ile sygnalizatorów głosowych można podłączyć w ramach jednej sieci synchronizowanej?

W ramach jednej sieci z wykorzystaniem funkcji synchronizacji można łączyć do 10 szt. sygnalizatorów. Nie zaleca się łączenia sygnalizatorów w duże rozległe sieci, ponieważ uszkodzenie przewodu/sygnalizatora w czasie pożaru może spowodować uszkodzenie całej sygnalizacji pożaru (w najlepszym przypadku utratę jedynie synchronizacji).

Czy sygnalizatory głosowe mogą być synchronizowane ze sobą?

Tak, sygnalizatory SG-Pgw2, SG-Pgw3, SGO-Pgw, SGO-Pgz3 mogą być ze sobą synchronizowane. W celu wykonania synchronizacji należy połączyć układ zgodnie z wytycznymi podanymi w opisach poszczególnych produktów. Dodatkowo należy pamiętać, że w każdym sygnalizatorze, który ma pracować w sieci, musi być wgrany i wyzwalany ten sam komunikat.

Czy sygnalizatory pracujące w sieci mogą być zasilane z różnych źródeł?

Tak, sygnalizatory pracujące w ramach jednej sieci (synchronizowane ze sobą) mogą być zasilane z różnych źródeł. Należy pamiętać, że w takim przypadku istotne są opóźnienia załączenia poszczególnych grup sygnalizatorów. W przypadku, gdy są one znaczące, sygnalizatory będą ze sobą synchronizowane jednak dopiero od kolejnej rozpoczętej sekwencji.

Dodaj swoją opinię o produkcie